Kuran’da Kadınları dövün diye bir ayet var mı ?
Nisâ 34’te geçen “وَاضْرِبُوهُنَّ / vadribûhunne” ifadesini doğrudan “kadınları dövün” diye çevirmek, ayetin sınırlarını aşan ve şiddete açık kapı bırakan eksik bir mealdir.
Ayet bütün kadınlardan veya eşinin sözünü dinlemeyen kadından bahsetmiyor. Aile düzenini yıkacak ölçüde nüşûzundan endişe edilen, yani evlilik hukukunu ve sınırlarını ağır biçimde ihlal eden bir durumdan söz ediyor. Önce üç aşama bildiriliyor:
-
Öğüt verin, konuşarak çözmeye çalışın.
-
Yataklarda ayrılın.
-
“Vadribûhunne.”
Buradaki “darabe” kelimesi Kur’an’da yalnızca vurmak anlamında kullanılmaz. Gitmek, uzaklaşmak, ayırmak, örnek vermek, perde çekmek gibi farklı anlamları vardır. Bu nedenle ayetin aile içi şiddeti yasallaştırmayan anlamı şöyle verilebilir:
“Onlardan ayrılın, aranıza mesafe koyun.”
Yani aynı yatakta ayrılma aşaması sonuç vermiyorsa, evlilik ilişkisini fiilen ayırma, evleri veya hayatları ayırma sürecine geçin.
Ayetin devamı da şiddet yorumunu sınırlar:
“Size uyum sağlarlarsa artık onların aleyhine başka bir yol aramayın.”
Demek ki amaç cezalandırmak, intikam almak, öfke boşaltmak veya kadını ezmek değildir. Amaç bozulan aile düzenini düzeltmektir.
Kur’an’ın genel ölçüsü de şöyledir:
“Onlarla güzellikle geçinin.”
Nisâ 19
“Kadınların erkekler üzerinde hakları olduğu gibi, erkeklerin de kadınlar üzerinde hakları vardır.”
Bakara 228
“Aranıza sevgi ve merhamet koydu.”
Rûm 21
Bu ayetleri görmezden gelip Nisâ 34’ü “Erkek istediğinde karısını dövebilir” şeklinde anlatmak Kur’an’a iftiradır. Çünkü Kur’an zulmü değil, mizanın ve hakkın korunmasını emreder.
Ancak ilmî açıdan dürüst olmak gerekir: Klasik müfessirlerin çoğunluğu kelimeyi “vurmak” olarak anlamış, fakat bunu yaralamayan, iz bırakmayan ve son çare sayılan sembolik bir davranışla sınırlandırmıştır. Günümüzde bazı araştırmacılar ise Kur’an’ın bütünlüğü ve kelimenin çok anlamlılığı nedeniyle “ayırın, uzaklaşın” anlamını tercih etmektedir.
Bu nedenle ayetin en dengeli meali şöyle verilebilir:
“Nüşûzundan endişe ettiğiniz eşlerinize öğüt verin, yataklarında onlardan ayrılın; sonuç alınmazsa aranıza kesin bir mesafe koyun. Durumu düzeltirlerse artık onların aleyhine bir yol aramayın.”
Kısacası bu ayet, kadına şiddet emri değil; ailede ağır bir kriz meydana geldiğinde aşamalı çözüm ve gerekirse ayrılık yoludur.