Bir peygamber zaten salih değil midir? Neden tekrar salihler arasına katılmayı ister?

26:83, Kur’an-ı Kerim’de, Hz. İbrahim’in duasını aktarır:

“Rabbim! Bana hüküm (hikmet) ver ve beni salihler arasına kat.”

Soru şudur: Bir peygamber zaten salih değil midir? Neden tekrar salihler arasına katılmayı ister?

Bu soruyu birkaç katmanda ele alalım.

1. “Salih” statik değil, dinamik bir makamdır

Salih olmak bir kimlik etiketi değil, sürekli korunması gereken bir istikamet hâlidir.

Kur’an’da “salih”, sadece iyi niyetli değil;

Ameli düzgün,
Niyeti arınmış,
Dengeyi (mizanı) koruyan,
Bozulmayan ve bozucu olmayan kişidir.

Peygamberler günahsızlık (ismet) sıfatına sahiptir; fakat bu onların imtihandan muaf olduğu anlamına gelmez. Makam yükseldikçe sorumluluk artar. Bu yüzden Hz. İbrahim:

“Ben salihim” demiyor,
“Beni salihlerin içine dahil et” diyor.

Bu, istikamette sabit kalma duasıdır.

2. “Hüküm / Hikmet” talebi ne anlama gelir?

Ayetin başında “heb li hukmen” geçer. “Hüküm” kelimesi:

Doğru karar verebilme,
Eşyayı yerli yerine koyma,
Hak ile batılı ayırma,
İlmi hikmete dönüştürme gücü demektir.

Bir peygamber neden hikmet ister?

Çünkü vahiy almak başka,
o vahyi hayata uygulama basireti başka bir derinliktir.

Demek ki peygamber bile:

“Rabbim beni her an doğru hüküm verebilen biri kıl” diye dua ediyor.

Bu bize şunu öğretir:
Makam büyüdükçe dua artar.

3. “Salihlerin arasına kat” ne demektir?

Bu ifade iki boyutludur:

a) Dünya boyutu

Hak yolunda yürüyenlerle birlikte olma talebi.
Çünkü insan yalnız kalınca zayıflar.

b) Ahiret boyutu

Ahirette salihlerle beraber haşrolma talebi.

Bu noktada şunu görmeliyiz:
Bir peygamber bile sonucu garanti görmüyor; Allah’ın rahmetine sığınıyor.

Bu, kulluğun zirvesidir.

4. Bu dua bize ne söylüyor?

Hz. İbrahim’in duası aslında bir bilinç dersidir:

Kimse kendi ameline güvenmemeli.
“Ben oldum” dememeli.
Sürekli hikmet istemeli.
Sürekli salihlerle beraber olmayı talep etmeli.

Çünkü asıl tehlike günah değil;
kendini yeterli görmektir.

5. Daha derin bir nokta

Şuara Suresi bağlamında düşünürsek, Hz. İbrahim:

Putperest bir toplumla mücadele etmiş,
Ateşe atılmış,
Babası tarafından reddedilmiş bir peygamberdir.

Buna rağmen duası şudur:

“Beni salihlere kat.”

Yani diyor ki:

“Ben yalnız kalmak istemiyorum. Hakikatin çizgisinde olanlarla beraber olmak istiyorum.”

Bu, tevazunun zirvesidir.

Sonuç

Hz. İbrahim zaten salih bir peygamberdir.
Ama o, makamına değil, Allah’ın lütfuna güvenmiştir.

Bu dua bize şunu öğretir:

Salihlik iddia değil, niyazdır.
Hikmet kazanılmış bir sermaye değil, sürekli talep edilen bir nurdur.
Peygamber bile kendini garanti görmezken, biz asla görmemeliyiz.