Büşra’nın hikayesi ve Kasas sure 60-67 ayetler
Öncelikle yaşanmış bu gerçek Hikayeyi okumak içim tıklayınız.
Bu hikâye Kasas Suresi 60-67 ile çok güçlü ilişkilendirilebilir. Çünkü bu ayetlerde Allah, insanın dünya hayatına aldanmasını, geçici nimetleri kalıcı zannetmesini ve sonunda gerçeği görünce pişman olmasını anlatır.
Kasas 60. ayetle ilişki
Kasas 60. ayetin özü şudur:
Size verilen her şey dünya hayatının geçici menfaati ve süsüdür. Allah katında olan ise daha hayırlı ve daha kalıcıdır. Aklınızı kullanmaz mısınız?
Büşra’nın hikâyesinde en temel mesele şudur:
Büşra dünyada sevgi, güven, aitlik, huzur arıyor.
Ama bunları tam olarak insanlarda bulamıyor.
Anne-baba yanında eksik kalıyor.
Baba sevgiyi baskıyla karıştırıyor.
Evlilik huzur vermiyor.
Aile sırları, suskunluklar, kırgınlıklar onu yoruyor.
İşte burada Kasas 60. ayet devreye giriyor.
Dünya hayatında bize verilen aile, evlilik, evlat, makam, düzen, itibar, toplumun ne dediği… bunların hepsi geçicidir. Elbette değerlidir ama mutlak sığınak değildir.
Büşra bunu acı çekerek öğreniyor.
O yüzden hikâyenin en güçlü cümlesi şudur:
“İyi ki ahiret var.”
Bu cümle tam olarak Kasas 60. ayetin ruhunu taşır.
Çünkü Büşra anlıyor ki:
Bu dünyada herkes adil olmayabilir.
Herkes seni anlamayabilir.
Herkes hakkını teslim etmeyebilir.
Ama Allah katında olan daha hayırlı ve daha kalıcıdır.
Dünya eksik bırakır.
Ahiret tamamlar.
Kasas 61. ayetle ilişki
Kasas 61. ayette Allah iki insan tipini karşılaştırır:
Bir tarafta Allah’ın güzel vaadine kavuşacak olan kişi vardır.
Diğer tarafta ise dünya hayatının geçici nimetleriyle oyalanıp sonra hesaba getirilecek olan kişi vardır.
Büşra’nın hikâyesinde de iki yol vardır.
Bir yol:
Dünyayı merkeze alanların yolu.
Bu kişiler için önemli olan şudur:
“İnsanlar ne der?”
“Aile düzeni bozulmasın.”
“Kız çocuğu itaat etsin.”
“Baba ne derse o olur.”
“Evlilik başladıysa artık dönülmez.”
“Sır saklansın, görüntü bozulmasın.”
Bu yol, dışarıdan düzenli görünür ama içinde zulüm, korku ve suskunluk vardır.
Diğer yol ise Büşra’nın içindeki yoldur:
Hakikati aramak.
Allah’a sığınmak.
Secdede güç bulmak.
Kalbi karartmamak.
Kendisine yapılan kötülüğe benzememek.
Kasas 61. ayet şunu sorar gibi:
Allah’ın güzel vaadine yönelen kişi ile sadece dünya düzeninin peşinden giden kişi bir olur mu?
Büşra’nın babası dışarıdan dindar gibi konuşuyor olabilir. Allah’ın adını anıyor olabilir. Ama eğer evladının iradesini eziyor, sevgiyi baskıya çeviriyor, kendi hatalarıyla yüzleşmiyorsa burada büyük bir çelişki vardır.
Çünkü Allah’ın vaadine yürüyen insan sadece konuşmaz; adaletli olur, merhametli olur, emanet bilinci taşır.
Kasas 62. ayetle ilişki
Kasas 62. ayette kıyamet günü Allah’ın insanlara şöyle sesleneceği anlatılır:
“Hani benim ortaklarım sandıklarınız nerede?”
Buradaki “ortaklar” sadece putlar değildir. İnsan bazen fark etmeden Allah’ın yerine başka şeyleri koyar.
Büşra’nın hikâyesinde bazı insanlar Allah’ın hükmü yerine şunları büyütmüş:
Baba otoritesi.
Aile geleneği.
Toplum baskısı.
İtaat kültürü.
El âlem korkusu.
Görüntüyü koruma arzusu.
Kendi nefsini haklı çıkarma isteği.
Bunlar insanın hayatında Allah’ın ölçüsünün önüne geçerse, bir çeşit sahte ilah hâline gelir.
Mesela baba şöyle düşünüyor:
“Ben babayım, benim dediğim olacak.”
Ama Kur’an’a göre baba olmak, çocuğun iradesini ezme hakkı vermez. Baba olmak emanettir. Evlat Allah’ın kuludur; babanın malı değildir.
Büşra’nın zorla istemediği bir evliliğe itilmesi, Allah’ın rızasından çok aile otoritesinin ve toplumsal baskının öne alınmasıdır.
Kasas 62. ayet sanki şunu sorar:
O gün seni kim kurtaracak?
Baban mı?
Toplum mu?
Aile geleneği mi?
İnsanların ne dediği mi?
Hayır.
O gün herkes Allah’ın huzurunda tek başına duracak.
Kasas 63. ayetle ilişki
Kasas 63. ayette, saptıran önderlerin ve peşinden gidilen kişilerin pişmanlığı anlatılır. Onlar derler ki:
“Rabbimiz, işte bunlar bizim azdırdıklarımız. Biz nasıl azdıysak onları da öyle azdırdık. Sana sığınıyoruz; onlar aslında bize tapmıyorlardı.”
Bu ayet çok sarsıcıdır.
Çünkü burada sadece sapanlar değil, başkalarını da saptıranlar konuşur.
Büşra’nın hikâyesinde aile içinde nesilden nesile geçen bir zincir var:
Baskı görüyor.
Sonra baskı uyguluyor.
Susturuluyor.
Sonra başkasını susturuyor.
İradesi kırılıyor.
Sonra başkasının iradesini kırıyor.
Bu, Kasas 63. ayetin aile içindeki yansıması gibidir.
Bir insan kendi nefsine, korkusuna, geçmiş yarasına teslim olursa, sadece kendini yakmaz; çevresini de yakar.
Büşra’nın babası belki kendi içinde yaralıydı. Belki geçmişinde sakladığı utançları vardı. Ama bu, evladının hayatını baskıyla yönetmesine mazeret olmaz.
Çünkü Kur’an bize şunu öğretir:
Kimse kendi yarasını başkasına zulmetme hakkına çeviremez.
Kasas 63. ayet şunu hatırlatır:
Dünyada insanlar birbirini kandırabilir.
Baba kendini haklı gösterebilir.
Toplum baskıyı gelenek diye sunabilir.
Susmak sabır sanılabilir.
Ama ahirette herkes hakikati görecek.
O gün kimse kimseye gerçek anlamda sahip çıkamayacak.
Büşra’nın hikâyesi bize şunu gösteriyor:
Dünya hayatı geçicidir ama insan dünyadayken yaptığı seçimlerle ebedî sonucunu hazırlar.
Bir baba, baba olmayı otorite sanırsa yanılır.
Bir eş, evliliği sahiplik sanırsa yanılır.
Bir aile, itaati zulme dönüştürürse yanılır.
Bir insan, “insanlar ne der” korkusunu Allah’ın adaletinin önüne koyarsa yanılır.
Kasas 60-63 bize der ki:
Dünyanın süsüne, düzenine, görüntüsüne aldanma.
Allah katında olan daha hayırlı ve daha kalıcıdır.
Bugün seni yöneten sahte otoriteler, kıyamet günü seni kurtaramaz.
Hatta peşinden gittiğin insanlar bile senden uzaklaşabilir.
Büşra ise bütün acılarına rağmen doğru yöne bakıyor.
İnsanlarda bulamadığı adaleti Allah’ta arıyor.
Dünyada bulamadığı aitliği ahirette umut ediyor.
Kırılmasına rağmen kalbini karartmamaya çalışıyor.
Bu yüzden Büşra’nın hikâyesi, Kasas 60. ayetin canlı bir örneği gibidir:
Dünya eksiktir.
Dünya geçicidir.
Dünya aldatır.
Ama Allah katında olan daha hayırlı ve daha kalıcıdır.
Ve hikâyenin sonunda Büşra’nın içinden geçen şu cümle, bu ayetlerin özeti gibidir:
“İyi ki ahiret var.”
Dünya mı kalıcı, ahiret mi?
İnsan kime güveniyor?
Hak geldiğinde ne cevap veriyor?
Yanlış yoldaysa geri dönebiliyor mu?
Büşra’nın Yolculuğu ve Kasas 60-67 Bağlantısı
Büşra küçük yaşta hayata kırılmış bir yerden başlıyor. Anne ve babasından ayrı kalıyor, anneannesinin yanında büyüyor. İçinde hep bir boşluk var. Sevilmek istiyor, anlaşılmak istiyor, ait olmak istiyor.
Ama bir yandan da içinde çok derin sorular taşıyor:
Ben kimim?
Neden buradayım?
Ölüm nedir?
Bu dünya neden var?
İnsan neden acı çeker?
İşte Kasas Suresi 60. ayet tam burada Büşra’nın kalbine dokunuyor.
Allah buyuruyor ki:
“Size verilen her şey dünya hayatının geçimliğidir ve süsüdür. Allah katında olan ise daha hayırlı ve daha kalıcıdır. Hâlâ akletmez misiniz?”
Bu ayet Büşra’ya şunu söyler:
Büşra, bu dünyada sana verilen ya da senden alınan hiçbir şey nihai gerçek değildir. Ne çocukluğundaki acılar kalıcıdır, ne insanların sevgisizliği, ne dışlanmışlığın, ne yalnızlığın. Kalıcı olan Allah katında olandır.
Büşra önce dünyadan sevgi bekledi.
Annesinden, babasından, çevresinden, insanlardan…
Ama insan bazen dünyaya çok büyük anlam yükler. İnsanlardan beklediği sevgiyi bulamayınca da yıkılır. Çünkü kalıcı olmayan bir şeye kalıcı anlam yüklemiştir.
Kasas 60. ayet burada der ki:
Dünya süstür, imtihandır, geçicidir. Kalıcı olan Allah katında olandır.
61. Ayet: İki Yolun Ayrılması
Kasas 61. ayette Allah iki insan tipini karşılaştırır:
Bir tarafta Allah’ın güzel vaadine yönelen insan vardır.
Diğer tarafta dünya hayatının geçici zevklerine aldanan insan vardır.
Büşra’nın hayatında da bu iki yol vardır.
Bir yol şudur:
“Ben çok acı çektim, o yüzden ben de kırarım.”
“Bana merhamet edilmedi, ben de merhametsiz olurum.”
“Ben sevilmedim, ben de insanlara güvenmem.”
Bu yol insanı sertleştirir. Kalbi kabuk bağlar. İnsan kendi yarasını başkasına yara açarak kapatmaya çalışır.
Ama diğer yol şudur:
“Ben acı çektim ama acının beni karartmasına izin vermeyeceğim.”
“Ben terk edildim ama Rabbim beni terk etmedi.”
“Ben sevgisizlik gördüm ama merhametsiz olmayacağım.”
İşte Büşra’nın yolculuğu burada başlar.
Çünkü insanın değeri, başına gelenlerle değil; başına gelenlere verdiği cevapla ortaya çıkar.
62-63. Ayetler: Yanlış Bağlanılan Şeyler
Kasas 62 ve 63. ayetlerde Allah, dünyada kendisine ortak koşulan, peşinden gidilen, güvenilen şeyleri gündeme getirir.
Burada mesele sadece taş putlar değildir.
Bugünün insanının da putları vardır:
Para olabilir.
Güzellik olabilir.
Evlilik olabilir.
Kariyer olabilir.
İnsanların onayı olabilir.
Aileden beklenen sevgi olabilir.
Sosyal medyada beğenilmek olabilir.
“Beni biri sevsin de değerli olayım” düşüncesi olabilir.
Büşra da belki bir dönem şunu düşündü:
“Annem beni sevseydi değerli olurdum.”
“Babam bana sahip çıksaydı eksik kalmazdım.”
“Biri beni anlarsa iyileşirim.”
Ama Kasas 62-63 bize şunu öğretir:
Allah’ın yerine koyduğun hiçbir şey seni tam olarak kurtaramaz.
İnsanlardan sevgi beklemek doğaldır. Ama insanı ayakta tutacak en büyük hakikat, Allah ile kurduğu bağdır.
Çünkü insan bazen en çok sevdiği kişiden bile yara alır.
Anne baba bile eksik kalabilir.
Eş eksik kalabilir.
Dost eksik kalabilir.
Toplum eksik kalabilir.
Ama Allah eksik kalmaz.
Büşra’nın gerçek dönüşü, insanlardan alamadığı sevgiyi Allah’ın rahmetinde aramaya başladığında olur.
64. Ayet: “Hadi Şimdi Çağırın”
Kasas 64. ayette çok sarsıcı bir sahne vardır:
“Ortaklarınızı çağırın!” denilir. Onlar da çağırırlar ama çağırdıkları şeyler cevap veremez.
Bu ayeti Büşra’nın hikâyesine şöyle bağlayabiliriz:
Büşra eğer hayatını sadece insanların sevgisine bağlasaydı, o sevgi gelmediğinde yıkılacaktı.
Eğer değerini sadece ailesinin davranışına bağlasaydı, ailesi eksik kaldığında kendini değersiz sanacaktı.
Eğer hayatını sadece “birileri beni kabul etsin” düşüncesine bağlasaydı, reddedildiğinde kendi varlığını sorgulayacaktı.
İşte ayet burada insana soruyor:
Kime bağlandın?
Neyi Allah’ın yerine koydun?
Neyin seni kurtaracağını sandın?
Büşra’nın içindeki kırılma aslında şuydu:
İnsanlardan beklediği cevap gelmedi.
Ama Allah ona başka bir kapı açtı:
“Kendini insanların eksik sevgisiyle tanımlama. Senin Rabbin var.”
65. Ayet: “Peygamberlere Ne Cevap Verdiniz?”
Kasas 65. ayette Allah sorar:
“Peygamberlere ne cevap verdiniz?”
Bu çok önemli.
Çünkü insan hayatta sadece acı çektiği için değil, hakikat karşısında ne yaptığı için de sorumludur.
Büşra’nın hayatında bir gün Kur’an’ın sesi ona ulaştıysa, bir gün Allah’ın ayetleri kalbine dokunduysa, bir gün biri ona “Bu dünya geçici, Rabbine dön” dediyse; artık Büşra’nın önünde bir cevap verme imtihanı vardır.
O cevap sadece dille verilmez.
İnsan cevabını hayatıyla verir.
Büşra’nın cevabı şu olabilir:
“Ya Rabbi, ben kırıldım ama isyanı seçmeyeceğim.”
“Ben yalnız kaldım ama Sen’den uzaklaşmayacağım.”
“Ben sevgisizlik gördüm ama kalbimi taşlaştırmayacağım.”
“Ben acı yaşadım ama hakikate sırtımı dönmeyeceğim.”
İşte bu, insanın ayete verdiği cevaptır.
66. Ayet: Bahanelerin Sustugu Gün
Kasas 66. ayet der ki:
“O gün haberler onlara körleşir; artık birbirlerine de soramazlar.”
Yani o gün insan bahane bulamaz.
Büşra da hayatında bir noktada şu gerçekle yüzleşir:
Evet, çocukluğum zordu.
Evet, eksik bırakıldım.
Evet, kırıldım.
Evet, bazı insanlar bana haksızlık etti.
Ama yine de ben bugün ne yapacağım?
Çünkü insanın acıları onu açıklar ama her zaman haklı çıkarmaz.
Büşra’nın önünde iki seçenek vardır:
Ya hayatı boyunca geçmişini bahane edecek,
ya da geçmişinden ders alıp Rabbine doğru yürüyecek.
Kasas 66 burada şunu hatırlatır:
Bir gün bahaneler susacak. O gün insan sadece “Bana ne yapıldı?” diye değil, “Ben ne yaptım?” diye de yüzleşecek.
Bu çok derin bir noktadır.
Çünkü insan bazen mağduriyetini kimlik haline getirir.
Hep yarasını anlatır ama iyileşmek için adım atmaz.
Hep geçmişi suçlar ama bugünkü seçimini değiştirmez.
Büşra’nın asıl yolculuğu, geçmişini inkâr etmeden ama geçmişine mahkûm olmadan yürümeyi öğrenmesidir.
67. Ayet: Dönüş Kapısı
Kasas 67. ayet ise bu bölümün rahmet kapısıdır:
“Ama tövbe eden, iman eden ve salih amel işleyen kimseye gelince; onun kurtuluşa erenlerden olması umulur.”
Bu ayet Büşra’ya şunu söyler:
Geç kalmadın.
Kırıldın ama bitmedin.
Yanıldın ama dönebilirsin.
Düştün ama kalkabilirsin.
Ama ayet üç şey ister:
Tövbe
Yani insanın yanlış yönelişlerinden dönmesi.
İman
Yani Allah’a güvenmesi, hayatın merkezine Rabbi koyması.
Salih amel
Yani doğru davranışlarla hayatını düzeltmesi.
Büşra için bu şu demektir:
Artık kendini değersiz görmeyecek.
Artık insanların sevgisizliğiyle kendi değerini ölçmeyecek.
Artık geçmişteki acısını başkalarına öfke olarak taşımayacak.
Artık Allah’a dönecek, iyi bir insan olmaya devam edecek.
Merhameti seçecek.
Sabırla yürüyecek.
Kendisi gibi kırılmış insanlara umut olacak.
Çünkü gerçek tövbe sadece ağlamak değildir.
Gerçek tövbe yön değiştirmektir.
Büşra’nın hikâyesi bize şunu gösteriyor:
İnsan bu dünyada bazen en yakınlarından yara alabilir. Anne baba eksik kalabilir, aile eksik kalabilir, toplum eksik kalabilir. Ama Kasas Suresi 60-67. ayetler bize der ki: Bu dünya geçicidir. İnsanların eksikliği kalıcı hakikat değildir. Kalıcı olan Allah katında olandır.
Büşra önce dünyadan bekledi.
Sevgi bekledi.
Sahiplenilmek bekledi.
Anlaşılmak bekledi.
Ama sonra anladı ki:
İnsanlardan gelmeyen sevgi, Allah’ın rahmet kapısını kapatmaz.
Bu ayetler bize şunu öğretir:
Dünyaya aldanma.
İnsanları Allah’ın yerine koyma.
Bahanelerin arkasına saklanma.
Hak geldiğinde ona cevap ver.
Yanlış yoldaysan dön.
Tövbe et, imanını yenile, salih amel işle.
Çünkü Büşra’nın kurtuluşu geçmişinin hiç yaşanmamış olmasıyla değil; geçmişine rağmen Allah’a yönelmesiyle başladı.
Ve belki de bu hikâyenin en güzel cümlesi şudur:
Büşra terk edildiğini sandı; ama Rabbi onu hiç bırakmamıştı.