80 Yıllık Bir Hayatın Cezası Neden Ebedî Olsun?

İnsanların ahiret ve cehennem konusunda en çok sorduğu sorulardan biri şu:

“Bir insan dünyada 60-70-80 yıl yaşıyor. Bu sınırlı hayat içerisinde günah işliyor, yanlış yapıyor, belki Allah’ı inkâr ediyor. Peki neden bunun karşılığı ebedî cehennem olsun? 80 yıllık bir hayatın cezası nasıl sonsuz olabilir?”

İlk bakışta güçlü bir soru gibi görünüyor. Ama bu sorunun içinde farkında olmadan şöyle bir kabul var:

Suçun süresi ne kadarsa cezanın süresi de o kadar olmalıdır.

Peki adalet gerçekten böyle mi çalışıyor?

Beş Dakikalık Cinayete Neden Beş Dakikalık Ceza Vermiyoruz?

Bir insan başka bir insanı birkaç dakika içerisinde öldürebilir.

O zaman katile:

“Cinayet beş dakika sürdü, beş dakika ceza yeter.”

demiyoruz.

Neden?

Çünkü suçun büyüklüğünü sadece kaç dakika sürdüğüyle ölçmüyoruz.

O birkaç dakikada bir insanın yaşam hakkı ortadan kaldırıldı.

Belki 40-50 yıllık geleceği yok edildi.

Bir annenin evladı, bir çocuğun babası, bir eşin eşi elinden alındı.

Hayaller, ilişkiler, mutluluklar, üretilecek iyilikler ortadan kaldırıldı.

Demek ki:

Fiilin süresi ile fiilin manası aynı şey değildir.

Adalet kronometreyle ölçülmez.

Bu yüzden:

“80 yıl yaşadı, cezası neden 80 yıldan fazla?”

sorusu tek başına yeterli değildir.

Bazen Değer Maddede Değil, Manadadır

Bir insanın kolunda eski bir saat olduğunu düşünelim.

Maddi değeri çok düşük olabilir.

Ama o saat vefat etmiş babasından kalmışsa, onun için çok değerlidir.

Birisi saati kırıp:

“Ne olacak, zaten değersizdi.”

diyemez.

Çünkü burada maddi değerden daha büyük bir mana vardır.

İnsan kendi hayatında bile değeri yalnızca para, zaman veya maddi ölçüyle belirlemiyor.

Öyleyse kötülüğün büyüklüğünü de yalnızca:

“Kaç dakika sürdü?”

“Kaç yıl sürdü?”

diye ölçemeyiz.

Hak, niyet, sonuç, zarar ve mana da vardır.

10.000 Yıl Yaşasaydık?

Şimdi insanların 10.000 yıl yaşadığı bir dünya düşünelim.

Çok sevdiğim bir insan bana sürekli zarar veriyor.

Onu uyarıyorum:

“Bunu yaptığında beni kırıyorsun.”

“Biliyorum.”

“Pişman mısın?”

“Hayır.”

“Yine yapacak mısın?”

“Evet.”

Bu insanı hayatımdan çıkarıyorum.

100 yıl geçiyor, aynı.

1000 yıl geçiyor, aynı.

5000 yıl geçiyor, hâlâ aynı şeyi savunuyor.

Sadece aradan zaman geçti diye neden onu tekrar hayatıma almak zorunda olayım?

Burada asıl mesele zaman değildir.

İnsanın yönüdür.

İnsan değişmediyse, sadece takvim yapraklarının geçmesi onu başka biri yapmaz.

İşte ebedî cehennem meselesinde de yalnızca “kaç yıl yaşadı?” diye değil, hangi yönü seçti? diye bakmak gerekir.

Günah İşlemek Başka, Günahta Israr Etmek Başka

Kur’an’da çok önemli bir ayrım vardır.

Âl-i İmrân 135’te takva sahipleri anlatılırken onların bir kötülük yaptıklarında veya kendilerine zulmettiklerinde Allah’ı hatırladıkları, bağışlanma istedikleri ve yaptıklarında bile bile ısrar etmedikleri ifade edilir.

Bu çok önemli.

Kur’an:

“Takva sahibi hiç günah işlemez.”

demiyor.

İnsan hata yapabilir.

Birini kırabilir.

Yanlış bir işe girebilir.

Öfkesine yenilebilir.

Ama fark şurada:

Yanlışında bile bile ısrar ediyor mu?

Bir insan:

“Yanlış yaptım.”

“Pişmanım.”

“Allah’ım beni bağışla.”

diyorsa başka bir yerde duruyor.

Ama:

“Biliyorum yanlış olduğunu ama yine yapacağım.”

diyorsa artık mesele cehalet değil, tercihtir.

Bu yüzden cehennem meselesini:

“Bir insan bir günah işledi, Allah da onu sonsuza kadar cezalandırdı.”

şeklinde anlatmak eksiktir.

Asıl mesele:

Uyarıya rağmen yanlışta ısrar etmek ve yönünü değiştirmemektir.

Uyarılmış mıydı?

Mülk Suresi’nde çok çarpıcı bir ahiret sahnesi vardır.

Cehenneme girenlere:

“Size bir uyarıcı gelmemiş miydi?”

diye sorulur.

Onlar:

“Evet, gelmişti.”

derler.

Sonra da:

“Dinleseydik veya aklımızı kullansaydık burada olmazdık.”

diye itiraf ederler.

Bu çok önemli.

“Bize kimse söylemedi.”

demiyorlar.

“Hiçbir şey bilmiyorduk.”

demiyorlar.

Ne diyorlar?

Uyarıldık ama dinlemedik.

Demek ki sorumluluk, bilgi ve uyarıyla beraber ağırlaşıyor.

Elbette kimin ne kadar bilgiye ulaştığını, ne kadarını gerçekten anlayabildiğini Allah bilir.

Biz herhangi bir insan hakkında:

“Kesin cehennemliktir.”

diyemeyiz.

Ama Kur’an’ın çizdiği genel tablo açıktır:

İnsan uyarılır.

Düşünmeye çağrılır.

Dönüş kapısı açık tutulur.

Allah’ın Rahmeti Nerede?

Burada Allah’ın rahmetini de unutmamak gerekir.

Zümer 53’te ağır günahlar işlemiş insanlara bile Allah’ın rahmetinden ümit kesmemeleri söylenir.

Demek ki mesele:

“Bir kere hata yaptın, bittin.”

değildir.

Tam tersine:

“Dön.”

“Tövbe et.”

“Yanlışından vazgeç.”

deniyor.

İnsan gerçekten dönmek isterse kapı açıktır.

Bu yüzden cehennem tartışmasının merkezinde yalnızca günah değil, ısrar vardır.

“Belki Bir Daha Şans Verilse Düzelirdi”

İnsan burada şöyle diyebilir:

“Belki 500 yıl daha yaşasa düzelirdi.”

Ama bunu nereden biliyoruz?

İnsan bir saat sonra ne olacağını bilmiyor.

Ne zaman öleceğini bilmiyor.

Hatta kendi geçmişini bile doğru dürüst hatırlamıyor.

Birisine:

“Beş yıl önce bugün ne yaptın?”

desek büyük ihtimalle bilemez.

İnsan yalnızca gaybı bilmiyor değil.

Yaşadığı geçmişin büyük bölümünü bile unutuyor.

Buna rağmen:

“Bu insan daha uzun yaşasa kesin düzelirdi.”

diyebiliyor.

Bu bilgi değil, zandır.

İşte En‘âm 28 burada çok önemlidir.

Bazı insanlar için:

“Geri gönderilseler yine kendilerine yasaklanan şeylere dönerler.”

denir.

Demek ki bazı durumlarda problem süre değildir.

Problem yönün değişmemesidir.

Elbette biz herhangi bir insan için:

“Bu kişi asla değişmez.”

diyemeyiz.

Biz bilmiyoruz.

Ama Allah biliyor.

Musa ve Hızır: Biz Bütün Bilgiyi Biliyor muyuz?

Kehf Suresi’ndeki Musa-Hızır kıssası da insan bilgisinin sınırını gösterir.

Musa bir olay görüyor ve elindeki bilgiye göre itiraz ediyor.

Sonra o olayın Musa’nın bilmediği tarafları olduğu ortaya çıkıyor.

Buradan alınması gereken ders şudur:

Gördüğümüz şey gerçek olabilir ama gördüğümüz şey bütün gerçek olmayabilir.

“Ben anlamıyorum.”

demek başka.

“Bu kesinlikle adaletsizdir.”

demek başka.

Birincisinde insan sınırını bilir.

İkincisinde bütün bilgi elindeymiş gibi hüküm verir.

Oysa insanın bilgisi sınırlıdır.

İsrailoğulları ve Eski Yanlışa Dönmek

İnsan bazen:

“Ben büyük bir mucize görsem kesin değişirim.”

diyor.

Ama A‘râf Suresi’nde İsrailoğullarının Firavun’un zulmünden kurtulduktan sonra putlara tapan bir topluluk görüp Musa’ya:

“Bize de böyle bir ilah yap.”

dedikleri anlatılır.

Daha yeni kurtulmuşlar.

Büyük olaylar yaşamışlar.

Ama kısa süre sonra eski düşünce tekrar ortaya çıkıyor.

Demek ki büyük bir olay yaşamak insanı otomatik olarak değiştirmiyor.

Dışarıdaki olay sarsabilir.

Ama iç yön değişmemişse insan tekrar eski hâline dönebilir.

Özgürlük Olmadan Gerçek Seçim Olur mu?

Bir baba çocuğuna:

“Beni sevdiğini söyle.”

diye baskı yapsa ve çocuk korkudan:

“Seni seviyorum.”

dese, bu gerçek sevgi midir?

Değildir.

Çünkü başka seçeneği yoktur.

Gerçek sevgi ancak gitme imkânı varken kalırsa anlamlıdır.

Aynı şekilde insan her kötülük yapmaya kalktığında anında engellense, gerçek ahlaki seçim nasıl ortaya çıkacak?

Her yalan söylediğinde dili tutulsaydı…

Her haksızlıkta eli felç olsaydı…

İnsan kötülük yapmazdı.

Ama iyi olduğu için mi?

Yoksa korktuğu için mi?

Özgürlük, sadece iyiyi seçebilme imkânı değildir.

Yanlışı seçebilme imkânının da bulunmasıdır.

İşte dünya hayatı insanın gerçek yönünü ortaya koyduğu yerdir.

İnsan Kendi Hayatının Mutlak Sahibi mi?

İnsan:

“Benim bedenim.”

diyor.

Ama gözünü kendisi yapmadı.

Beynini kendisi üretmedi.

Kalbini kendisi çalıştırmaya başlamadı.

Sinir sistemini kendisi kurmadı.

Acıyı hissedebilme özelliğini kendisi yaratmadı.

Bilincini, düşünme kabiliyetini, iradesini kendisi üretmedi.

Doğumunu kendisi belirlemedi.

Ölümü de bütünüyle kontrol edemiyor.

O hâlde insan kendi hayatının mutlak sahibi değildir.

Masa Lambası Örneği

Bir masa lambası ürettiğimi düşünelim.

Tasarımını ben yapıyorum.

Parçalarını ben seçiyorum.

Üretiyorum.

Çalışır hâle getiriyorum.

Lambanın bilinci olmadığı için bana soru soramaz.

Ama ona bilinç, konuşma ve düşünme yeteneği verdiğimi düşünelim.

O zaman bana soru sorabilir.

Fakat bana soru sorarken bile verdiğim kabiliyetleri kullanıyor olur.

İnsan da Allah’a:

“Neden?”

diye soruyor.

Ama soruyu sorabilecek aklı da Allah vermiş.

Düşünecek beyni de.

Konuşacak dili de.

Yaşayacak zamanı da.

Bu, “soru sorma” demek değildir.

Ama insanın kendi konumunu bilmesi gerekir.

Takva ve Teslimiyet

Teslimiyet:

“Düşünmeyi bırak.”

demek değildir.

Tam tersine:

“Düşünürüm, araştırırım, sorarım ama aklımın sınırlı olduğunu da bilirim.”

demektir.

Takva da insanın sınırını ve ölçüyü bilmesiyle ilgilidir.

İnsan aklını kullanır ama aklını mutlaklaştırmaz.

Çünkü aklın kendisi bile insana verilmiştir.

Allah Sadece Güçlü Değil, Adildir

Burada önemli bir denge vardır.

Allah’ın hükmünü:

“Allah güçlüdür, istediğini yapar.”

diye açıklamak eksik olur.

Çünkü Kur’an’ın anlattığı Allah aynı zamanda adildir, merhametlidir ve bağışlayıcıdır.

Nisâ 40’ta Allah’ın zerre kadar haksızlık etmeyeceği bildirilir.

Bakara 286’da da insanın gücünün yetmediği bir yükle yükümlü tutulmayacağı anlatılır.

Demek ki mesele:

“Güçlü olan haklıdır.”

değildir.

Mesele:

Mutlak sahiplik, mutlak bilgi, adalet ve rahmettir.

Sonuç: Asıl Mesele Süre Değil, Yön

Başlangıçtaki soruya dönelim:

“80 yıllık hayatın karşılığı neden ebedî olsun?”

Soruyu sadece takvim üzerinden sorarsak önemli noktaları kaçırırız.

Çünkü:

Bir fiilin süresi onun manasını belirlemez.

Günah işlemekle günahta bile bile ısrar etmek aynı değildir.

İnsan uyarılabilir, düşünebilir, tövbe edebilir, dönebilir.

Allah’ın rahmeti açıktır.

Ama insan uyarıldığı hâlde yanlışta ısrar edebilir.

Ve Kur’an bazı insanlar için geri gönderilseler bile yine aynı yanlışa döneceklerini bildirir.

Bu durumda mesele:

“80 yıl mı, 800 yıl mı?”

olmaktan çıkar.

Mesele insanın yönüdür.

Bu yüzden insanın asıl sorması gereken soru belki de şudur:

“Cehennem neden ebedî?” değil, “Ben bana verilen bu hayat içerisinde hangi yöne gidiyorum?”

Yanlış yaptığımda dönüyor muyum?

Yoksa ısrar mı ediyorum?

Uyarıldığımda düşünüyor muyum?

Yoksa kapıyı mı kapatıyorum?

Bilmediğimde “bilmiyorum” diyebiliyor muyum?

Yoksa bilmediğimi bildiğimi mi zannediyorum?

Çünkü takva sahibinin farkı hiç düşmemesi değildir.

Düştüğünde orada kalmamayı seçmesidir.

Benzer Gönderiler

Bir yorum

  1. İmtihan dünyası kurallar önceden belirlenmiş suçda ceza da biliniyor Rabbim bildirmiş bizde işittik ve itaat ettik her şeyin en iyisini o bilir

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir