Kibir, Rahmet ve Denge: Doğru Yolu Görmek Yetiyor mu?

21 Mart 2021

Kibrin Görünmeyen Perdesi

Soru: Bir insan doğru yolu gördüğü hâlde neden ona yönelmez?

Araf Suresi’ndeki uyarılardan biri, yeryüzünde haksız yere büyüklük taslayanların ayetlere karşı tutumudur. Burada mesele yalnızca bir bilgiye ulaşmak değil, o bilginin karşısında nasıl durduğumuzdur.

Güç, para, mevki veya kendini üstün görme duygusu insanın bakışını değiştirebilir. Bazen bir gerçeği reddetmemizin sebebi onun anlaşılmaz olması değil, benliğimizin onu kabul etmek istememesidir.

Hak ile Batılı Ayırmak

İsrailoğullarının denizden geçtikten sonra putlara yönelen bir topluluğu görüp kendilerine de bir ilah istemeleri önemli bir örnektir.

Büyük bir kurtuluş yaşamış olmak, sonraki tercihlerde hiç yanılmayacağımız anlamına gelmez. İnsan gördüğü şeye çabuk özenebilir; dün kurtulduğu yanlışın başka biçimine bugün bağlanabilir.

Soru: Hayatımızda vazgeçilmez saydığımız şeyleri neye göre seçiyoruz?

Merhametin Ölçüsü

Merhameti yalnızca güzel sözlerle tanımlamak kolaydır. Fakat bir insana zarar verebilecek gücü olduğu hâlde bunu yapmamak, merhametin daha ciddi bir sınavıdır.

İlişkilerde sevgi, öfke ve güç birbirine karışabilir. Gerçek merhametin ne olduğunu düşünürken, kendi davranışlarımızın karşı tarafta bıraktığı izlere de bakmalıyız.

Mizanı Kaybetmemek

Denge yalnızca sakin kalmak değildir. Öfke bazen bir haksızlığı fark ettirir; fakat trafikteki küçük bir anlaşmazlık için ölçüsüz davranmak bizi bambaşka bir yanlışa sürükleyebilir.

Soru: Tepkimizi haklı kılan sebep, davranışımızı da mutlaka haklı kılar mı?

Duygunun kendisiyle onu kullanma biçimini ayırmamız gerekir.

Rahmet ve Tövbe

İnsanın bir yanlıştan hemen sonra ceza görmemesi, o yanlışın sonuçsuz kaldığı anlamına gelmez. Ertelenen sonuçları unutmak kolaydır.

Adem’in duasını hatırlamak, hatayı inkâr etmek yerine onu kabul etmeyi düşündürür. Rahmetin genişliği, sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Bugün hangi davranışımız için mazeret aramak yerine gerçekten dönüş yapacağız?