Allah’a “Tanrı” Demek Doğru mu?

 

Bismillahirrahmanirrahim.

Bazen şu soru soruluyor:

“Allah’a Tanrı demek doğru mudur?”

Önce kelimelerin yerini doğru belirlememiz gerekiyor.

“Tanrı” Türkçede genel bir isimdir. “İlah” kelimesinin karşılığı olarak kullanılır. İnsanların kendisine kulluk ettiği, üstün güç kabul ettiği varlıkların tamamına “tanrı” denilebilir.

Mesela eski toplumların yağmur tanrısı, güneş tanrısı, savaş tanrısı dedikleri varlıklar vardır. Bunların gerçek olması gerekmez. İnsanların ilahlaştırdığı her şey için bu kelime kullanılabilir.

Fakat Allah, herhangi bir tanrının adı değildir.

Allah; gökleri ve yeri yaratan, eşi ve benzeri bulunmayan, doğurmayan ve doğurulmayan, hiçbir şeye muhtaç olmayan tek ilahın özel ismidir.

Kur’an şöyle buyurur:

“Allah, kendisinden başka ilah olmayandır.”

Dikkat edelim:

Ayet, “Allah’tan başka Allah yoktur.” demiyor.

“Allah’tan başka ilah yoktur.” diyor.

Burada “Allah” özel isimdir; “ilah” ise makamı ve niteliği ifade eden genel bir kelimedir.

Bunu şöyle düşünelim:

“İnsan” genel bir ifadedir, “Yakup” ise özel isimdir.

Ben bir insanım ama her insan Yakup değildir.

Bunun gibi Allah ilahtır; fakat insanların ilah veya tanrı dediği her şey Allah değildir.

Bu nedenle bir insan Türkçe konuşurken:

“Allah bizim tek tanrımızdır.”

derse ve bununla gökleri ve yeri yaratan tek ilahı kastediyorsa, bu sözden dolayı onu inkârcı veya müşrik ilan edemeyiz. Çünkü burada kullandığı “tanrı” kelimesiyle “ilah” demek istemektedir.

Ancak ben şahsen “Tanrı” yerine “Allah” demeyi tercih ederim.

Çünkü Rabbimiz kendisini bize “Allah” ismiyle tanıtmıştır.

“Ben Allah’ım. Benden başka ilah yoktur.” buyurmuştur.

Peygamberler Allah’a “Tanrı” adıyla değil, Allah, Rabbimiz, Rahman, Rahim gibi vahyin öğrettiği isimlerle yönelmişlerdir.

Bir insanı kendi ismiyle çağırmakla yalnızca unvanıyla çağırmak aynı şey değildir.

Bir çocuğun babasına sürekli “Ey erkek!” diye seslenmesi yanlış bir kişiyi kastettiği anlamına gelmez. Fakat aradaki özel ilişkiyi ve yakınlığı ifade etmez. “Babam” demesi daha özel ve daha doğrudur.

Allah kelimesi de yalnızca bir unvan değildir. Rabbimizin kendisini bize tanıttığı özel isimdir.

Burada önemli olan bir başka mesele de niyettir.

Bir kişi “Tanrı” dediğinde Allah’ı kastediyor, O’nun tek yaratıcı olduğuna, eşinin ve ortağının bulunmadığına inanıyorsa kelimenin kendisinden hareketle o insanın imanını sorgulamayız.

Fakat bir başkası “Allah da diğer tanrılardan biridir.” diyorsa burada problem kelimede değil, inançtadır.

Çünkü Allah, tanrılar topluluğunun içindeki en güçlü tanrı değildir.

Allah, yaratılmış ilahlardan biri değildir.

Allah’ın yanında başka ilahlar yoktur.

İnsanların Allah’tan başka ilah edindiği şeyler yalnızca insanların isimlendirdiği, güç verdiği ve kutsallaştırdığı varlıklardır.

Kur’an bize şunu öğretir:

İlah, yalnızca heykel değildir.

İnsan parasını da ilah edinebilir.

Makamını ilah edinebilir.

Bir kişiyi ilah edinebilir.

Kendi hevasını, arzusunu ve düşüncesini Allah’ın hükmünün üzerine çıkardığında onu ilahlaştırabilir.

Bu nedenle asıl soru sadece:

“Allah’a Tanrı denilir mi?”

sorusu değildir.

Asıl soru şudur:

Ben gerçekten Allah’ı tek ilah kabul ediyor muyum?

Yoksa dilimle “Allah” derken hayatımda paraya, insana, makama ve kendi arzularıma mı kulluk ediyorum?

Bir insan sürekli “Allah” kelimesini kullanabilir ama Allah’ın hükümlerini hayatına almıyorsa, Allah’ı sözde kabul edip hayatın dışında bırakıyor olabilir.

Başka biri “Tanrı” kelimesini kullanır ama gökleri ve yeri yaratan tek Allah’ı kastedebilir.

Biz kelimeleri önemseriz; fakat sadece kelimeye bakıp kalbin hükmünü vermeyiz.

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz:

“Tanrı” kelimesi, “ilah” anlamında kullanılan genel bir kelimedir. Allah’ı ve yalnızca Allah’ı kastederek kullanılması kişiyi dinden çıkarmaz. Ancak “Allah” Rabbimizin özel ismidir ve bir Müslümanın Allah’a, kendisini tanıttığı isimle hitap etmesi daha doğru, daha açık ve daha güzeldir.

Ben Allah’a “Tanrı” demeyi tercih etmem.

Çünkü benim Rabbimin özel bir ismi var:

Allah.

O herhangi bir tanrı değildir.

O, insanların uydurduğu ilahlardan biri değildir.

O, kendisinden başka ilah bulunmayan Allah’tır.